Shkruar nga: TM Roh
Teknologjitë e reja ndjekin një rrugë të njohur. Në fillim janë një mrekulli, të shtrenjta, eksperimentale dhe të shoqëruara me shumë bujë. Me kalimin e kohës, ndërsa entuziazmi zbehet, teknologjitë që vërtet ndryshojnë shoqërinë, tërhiqen në sfond. Jo sepse bëhen më pak të fuqishme, por sepse bëhen të besueshme, të përballueshme dhe gjerësisht të përdorshme, të suksesshme në heshtje dhe lehtësisht të anashkalueshme. Siç thotë rregulli i Amarës, ne e mbivlerësojmë ndikimin afatshkurtër të teknologjisë dhe nënvlerësojmë pasojat e saj afatgjata.
Sot, inteligjenca artificiale është rishtari më e madhe, e paralajmëruar po aq me zë sa dikur telefoni celular apo interneti. Të marrësh parasysh rregullin e Amarës në këtë rast do të thotë të zhvillosh inteligjencën artificiale pa humbur kurrë nga sytë atë që e bën të shkallëzueshme si një risi praktike e përditshme. Pikërisht kjo e dallon një shpikje të thjeshtë nga infrastruktura.
Infrastruktura është diçka te e cila njerëzit mbështeten, që të funksionojë në mënyrë të besueshme, universale dhe pa pasur nevojë për ekspertizë të jashtme. Pyetja kyçe nuk është më vetëdija për inteligjencën artificiale. Studime të fundit tregojnë se 86% e përdoruesve të pajisjeve mobile tashmë e përdorin atë. Ajo që ka vërtet rëndësi është sa praktike dhe e dobishme është AI në jetën reale. A e kupton mjaftueshëm kontekstin dhe qëllimin e përdoruesit për të fituar besimin e tij?
Gjuha ishte një nga fushat e para të testimit. Përkthimi nuk është i dobishëm nëse funksionon mirë vetëm në disa gjuhë standarde globale, por dështon në dialekte, thekse dhe kontekste reale. Pikërisht aty keqkuptimet kanë pasoja konkrete.
Po aq e rëndësishme është edhe aksesueshmëria. Veçori si titrat në kohë reale, përshkrimet e imazheve dhe përmbledhjet e thjeshtuara nuk janë thjesht një shtesë komode. Ato janë themeli i të kuptuarit dhe i veprimit, duke ofruar pikërisht atë për të cilën infrastruktura është ndërtuar: qëndrueshmëri.
Një tjetër kriter kyç është besimi. Inteligjenca artificiale është e pranishme në aspektet më personale të jetës sonë, në mesazhe, fotografi, dokumente, financa, madje edhe në shëndet. Njerëzit me të drejtë pyesin nëse heqja dorë nga kontrolli është e domosdoshme për të përfituar nga AI. Nëse duket se po, adoptimi ngadalësohet. Kjo nuk është frikë nga teknologjia, por një reagim racional ndaj rrezikut.
AI si infrastrukturë mbart përgjegjësi për ndërtuesit e saj. Infrastruktura duhet të konceptohet në mënyrë që të funksionojë në mënyrë të besueshme në kushte reale dhe t’u shërbejë të gjithëve, përfshirë edhe përdoruesit më të cenueshëm. Sipas këtij standardi, inxhinieria dhe dizajni duhet t’i japin përparësi shtrirjes, hapjes dhe besimit.
Një tregues i qartë i inovacionit kuptimplotë është se sa shpesh njerëzit e përdorin teknologjinë në përditshmëri. Që të bëhet përvoja e paracaktuar për shumicën, AI duhet të arrijë në më shumë pajisje dhe te më shumë njerëz, duke ruajtur një nivel vazhdimisht të lartë cilësie.
Që AI të jetë universale, ajo duhet të funksionojë njësoj mirë në gjuhë, kultura dhe kontekste të ndryshme, duke ofruar të njëjtin nivel saktësie, rrjedhshmërie dhe nuance kulturore, pavarësisht kush e përdor dhe ku. Por hapja shkon përtej gjuhëve. Që më shumë njerëz ta përdorin me lehtësi, AI duhet të jetë mjaftueshëm intuitive, pa kërkuar mësim apo përpjekje nga ana e përdoruesit. Njerëzit nuk duhet të mendojnë se si ta “menaxhojnë” inteligjencën artificiale për të përfituar prej saj. Pikërisht për këtë arsye, AI-ja më e mirë shpesh mbetet në sfond. Sa më pak e dukshme të jetë AI, aq më universale duket përvoja.
AI fiton besimin duke ofruar performancë të besueshme, vazhdimisht të shpejtë dhe reaguese, dhe duke treguar qartë se privatësia dhe siguria janë të integruara që në themel. Përpunimi i sigurt i të dhënave dhe kontrolli transparent i informacionit, të bazuara në zgjedhjen e përdoruesit, nuk duhet të jenë opsionale. Ato janë të domosdoshme që AI të funksionojë si një infrastrukturë e vërtetë.
Sfida e vërtetë për industrinë nuk është përmirësimi i njohurive mbi AI, por dizajnimi i një inteligjence artificiale që njerëzit ta përdorin pa e kthyer këtë në një “projekt” më vete.
Ideja e inteligjencës artificiale si infrastrukturë duhet të përmirësojë edhe fazën e ardhshme të inteligjencës artificiale agjentike, e cila do t’i çojë detyrat deri në fund dhe jo thjesht të ofrojë përgjigje. Nëse realizohet siç duhet, ky hap do të reduktojë edhe më tej fërkimin, duke marrë përsipër veprime rutinë dhe duke organizuar atë që ka rëndësi, pa pasur nevojë për komanda teknike apo ndërhyrje të vazhdueshme.
Vlera reale e AI nuk do të matet përmes benchmark-eve apo krahasimeve të modeleve. Ajo do të shfaqet në momentet e përditshme, kur më shumë njerëz do të jenë në gjendje të kuptojnë, të marrin pjesë dhe të lëvizin në botë me lehtësi.
Z. Roh është President dhe Drejtor Ekzekutiv i Samsung Electronics.
