Pse çmimet e bregdetit po barazohen me Tiranën

Flet kryetari i Shoqatës së Ndërtuesve të Shqipërisë, Erjon Harizi

Rritja e çmimeve të pasurive të paluajtshme në zonat bregdetare, sidomos në Jug të vendit, po ndjek ritmin e kërkesës së lartë dhe investimeve në projekte elitare. Kryetari i Shoqatës së Ndërtuesve të Shqipërisë, Erjon Harizi, shpjegon se oferta e kufizuar për këto projekte dhe kërkesa e lartë, po ndikon te shtrenjtimi i çmimeve.

Z. Harizi thotë se për bregdetin do të vijojë tendenca e shtimit të çmimeve, por kjo nuk pritet të ndikojë te kërkesa. Shkak është se çmimet ende mbeten konkurruese krahasuar me rajonin.

Çfarë po ndodh me çmimet në zonat bregdetare, ku në disa raste, si p.sh. në Ksamil, po rezultojnë çmime të ngjashme me Tiranën? Nga se është ndikuar kjo tendencë rritjeje e çmimeve? A parashikoni që ajo të vazhdojë?

Në zonat bregdetare, veçanërisht në Jug të vendit, çmimet kanë vijuar të rriten edhe gjatë këtij viti. Në disa zona premium, si në Ksamil, Palasë, Dhërmi, apo pjesë të rivierës së Jugut, çmimet kanë arritur nivele të ngjashme me ato të zonave më të kërkuara të Tiranës.

Kjo tendencë është ndikuar nga disa faktorë kryesorë.

Së pari, kërkesa për prona në bregdet është rritur ndjeshëm, jo vetëm nga blerësit vendas, por edhe nga të huajt, emigrantët shqiptarë dhe investitorët që e shohin bregdetin shqiptar si një treg ende me potencial të lartë rritjeje.

Së dyti, kostot e ndërtimit janë rritur ndjeshëm vitet e fundit, për shkak të shtrenjtimit të materialeve të ndërtimit, fuqisë punëtore, transportit, energjisë dhe kostove financiare.

Nga ana tjetër, oferta mbetet e kufizuar në disa zona të caktuara, sidomos në segmentet premium ku terreni për të ndërtuar është i kufizuar dhe kërkesat urbanistike janë më të larta.

Kur ke një kërkesë në rritje dhe një ofertë të kufizuar, është e natyrshme që çmimet të vazhdojnë të rriten.

Megjithatë, është e rëndësishme të theksohet se, edhe pse janë rritur, çmimet në bregdetin shqiptar vijojnë të jenë më të ulëta krahasuar me shumë vende të rajonit si Mali i Zi, Kroacia apo Greqia, sidomos në segmentin e pronave premium buzë detit. Për këtë arsye, besoj se potenciali për rritje ende ekziston dhe kjo tendencë ka shumë gjasa të vazhdojë edhe në vitet e ardhshme.

Në opinionin tuaj, si po ndikojnë investimet e mëdha, si projektet rezidenciale dhe ato turistike (marina, hotele ndërkombëtare), te çmimet e shitjes së pasurive të paluajtshme në bregdet?

Investimet e mëdha po ndryshojnë në mënyrë të dukshme profilin e zhvillimit të bregdetit shqiptar. Në të kaluarën kishim kryesisht ndërtime sporadike ose komplekse të vogla turistike, ndërsa sot po shohim zhvillime të mëdha rezidenciale dhe turistike, me vila luksoze, marina, porte jahtesh, hotele ndërkombëtare dhe komplekse me standarde shumë më të larta infrastrukturore dhe shërbimesh.

Këto projekte sjellin transformim të plotë të zonës ku zhvillohen. Ato rrisin cilësinë e infrastrukturës, përmirësojnë aksesin, shtojnë shërbimet, rrisin sigurinë dhe krijojnë një perceptim tjetër për destinacionin. Si rezultat, rritet jo vetëm vlera e pronave brenda projektit, por edhe e gjithë zonës përreth.

Në tregjet ndërkombëtare, kjo është një praktikë e njohur: sa herë që një zonë fillon të tërheqë marka të njohura hotelerie, marina apo investime strategjike, çmimet e pasurive të paluajtshme rriten ndjeshëm. Kjo po ndodh gradualisht edhe në Shqipëri.

Prandaj, mendoj se projektet e mëdha nuk duhet të shihen vetëm si investime private, por si katalizatorë të zhvillimit ekonomik dhe turistik të gjithë zonës.

Mendoni se shtrenjtimi do të ulë konkurrueshmërinë e çmimeve krahasuar me rajonin, për rrjedhojë edhe kërkesën nga të huajt?

Jo, nuk mendoj se Shqipëria po humbet konkurrueshmërinë e saj. Përkundrazi, edhe pse çmimet janë rritur, Shqipëria vazhdon të jetë një nga tregjet më konkurruese në rajon për sa u përket pasurive të paluajtshme në bregdet.

Në disa zona të Malit të Zi, Kroacisë apo ishujve grekë, çmimet për prona premium buzë detit arrijnë edhe mbi 10,000 – 15,000 euro/m². Ndërkohë, në Shqipëri, edhe projektet më elitare mbeten ende dukshëm më të lira.

Për më tepër, Shqipëria ka disa avantazhe të rëndësishme: ka një vijë bregdetare shumë tërheqëse, klimë të favorshme, distancë të afërt me tregjet europiane, kosto ende konkurruese dhe një potencial të madh zhvillimi. Kjo e bën vendin shumë interesant për investitorët dhe blerësit e huaj.

Deri tani, kërkesa nga të huajt ka ardhur në rritje nga viti në vit dhe nuk kemi parë shenja të rënies së interesit. Përkundrazi, në shumë raste të huajt po blejnë jo vetëm për përdorim personal, por edhe si investim afatgjatë, duke parë potencialin që ka tregu shqiptar për t’u zhvilluar më tej.

Si po ndikon kriza e luftës në Iran në tërësi, jo vetëm në bregdet, por edhe për sektorin e ndërtimit?

Çdo konflikt në Lindjen e Mesme ka ndikim të drejtpërdrejtë në ekonominë globale, sidomos në sektorë si energjia, transporti, logjistika dhe lëndët e para. Lufta në Iran krijon pasiguri të madhe në tregjet ndërkombëtare dhe kjo reflektohet menjëherë edhe në sektorin e ndërtimit.

Një nga efektet e para është rritja e çmimeve të naftës dhe karburanteve. Kjo ndikon te zinxhiri i furnizimit në çdo hallkë: nga transporti i materialeve, te prodhimi i çimentos, hekurit, tullave, aluminit apo materialeve të tjera bazë. Për pasojë, rriten kostot e ndërtimit dhe bëhet më e vështirë ruajtja e çmimeve aktuale.

Një tjetër problem është rreziku për vonesa apo mungesa në furnizim, sidomos për materialet që importohen. Nëse tensionet zgjasin, mund të kemi jo vetëm shtrenjtim, por edhe vështirësi reale në sigurimin e disa materialeve kryesore.

Kjo do të ishte një goditje jo vetëm për sektorin e ndërtimit, por për gjithë ekonominë shqiptare, pasi ndërtimi mbetet një nga sektorët më të rëndësishëm për punësimin, investimet dhe rritjen ekonomike në vend.

Lexoni edhe:

Të huajt “pushtojnë” bregdetin, apartamentet arrijnë 6 mijë euro/m², vilat deri në 3 milionë euro