Grupi i studiuesve në Mar del Plata, në Argjentinë, po zhvillon një pajisje shtëpiake inovative për të larguar mikroplastikat dhe nanoplastikat nga uji i pijshëm. Projekti drejtohet nga studiuesja Carla di Luca në institutin INTEMA dhe është vlerësuar me çmimin Franco-Argentine Distinction for Innovation 2025.
Pajisja funksionon me një proces në dy faza. Fillimisht, përdoret dritë UVC me energji të lartë për të ndryshuar kimikisht sipërfaqen e grimcave plastike, duke i bërë ato më “ngjitëse”. Më pas, këto grimca kapen nga materiale poroze të krijuara nga mbetje industriale lokale, përmes procesit të absorbimit. Ky kombinim i aktivizimit dhe kapjes e dallon teknologjinë nga filtrat tradicionalë.
Filtrat standardë të ujit zakonisht janë projektuar për të hequr sedimentet, klorin dhe bakteret, jo plastikat. Edhe pse filtrat me karbon aktiv mund të kapin disa mikroplastika, ata nuk janë efektivë për nanoplastikat, të cilat janë shumë më të vogla dhe kalojnë lehtësisht përmes poreve të filtrit. Studimet kanë treguar se këto grimca janë të pranishme në ujin e rubinetit në shumë vende dhe madje edhe në ujin e ambalazhuar, ndërsa janë gjetur edhe në gjakun dhe indet njerëzore.
Teknologjitë më të avancuara si ultrafiltrimi apo osmoza e kundërt mund të largojnë nanoplastikat, por janë të kushtueshme, konsumojnë shumë energji dhe mund të largojnë edhe mineralet e dobishme nga uji. Pajisja e re synon të ofrojë një alternativë më ekonomike dhe efikase.
Aktualisht, projekti është në fazë testimi laboratorik. Studiuesit po punojnë për të ndërtuar një prototip funksional që mund të përdoret në kushte reale shtëpiake. Nëse rezultatet janë pozitive, teknologjia mund të komercializohet në bashkëpunim me kompani të trajtimit të ujit. Megjithatë, nanoplastikat mbeten ende të parregulluara ligjërisht dhe kërkohet më shumë kërkim shkencor në këtë fushë.
